Het pinksterchristendom heeft bekering nodig: zwijgen is geen optie meer

Opinie 21 januari 2026 6 minuten Samuel Lee
Samuel Lee

Ik schrijf dit niet als buitenstaander of criticus, maar als iemand die deze pinksterweg al meer dan drie decennia bewandelt: als voorganger, als broeder, als iemand die samen met onze mensen wereldwijd heeft gebeden, gehuild en geloofd. En toch beeft mijn hart nu. Er is iets misgegaan onder ons, vooral binnen de onafhankelijke pinkster- en charismatische bewegingen. Ik voel mij gedrongen om te spreken, omdat zwijgen geen optie meer is.

Toen ik bijna twintig jaar geleden A New Kind of Pentecostalism schreef, deed ik dat vanuit diepe overtuiging en hoop: een pleidooi voor zelfonderzoek en een frisse wind van hervorming. Die oproep brandt vandaag nog steeds, maar met een veel urgenter toon. Te veel is onveranderd gebleven, of erger nog: verslechterd onder het gewicht van ego, spektakel en vertekening.

Ik wil benoemen wat ik zie, niet om te veroordelen, maar om ons allemaal uit te nodigen tot een pijnlijke, eerlijke en uiteindelijk verlossende dialoog.

Geobsedeerd door titels en hiërarchie
We zijn geobsedeerd geraakt door titels en hiërarchie. Wat ooit een nederige en eervolle roeping was, die van pastor, is vervangen door een steeds groter wordend schouwspel van zelfgekozen titels: apostel, profeet, grote profeet, aartsbisschop, Zijne Excellentie, en ga zo maar door. Titels vermenigvuldigen zich, terwijl echte nederigheid afneemt.

Martin Luther King jr., had nooit de titel apostel nodig om een apostolische missie te vervullen.

Wanneer is dienstbaarheid te klein voor ons geworden? Wanneer is de bediening van Christus verworden tot een parade van zelfpromotie? De meest transformerende christelijke stemmen van onze tijd, mensen als Martin Luther King jr., hadden nooit de titel apostel nodig om een apostolische missie te vervullen. De kracht zat niet in de titel, maar in de waarheid.

Het welvaartsevangelie confronteren
Een andere pijnlijke realiteit waar we onder ogen moeten zien, is onze weigering om het gif van het welvaartsevangelie aan te pakken. Dit evangelie verwoest landen, vooral in het mondiale Zuiden. Het verdraait de Schrift, plundert de armen, verrijkt voorgangers en bespot Gods hart voor de kwetsbaren.

Terwijl mensen hongerig gaan slapen, vliegen leiders in privéjets. Terwijl kinderen sterven zonder medische zorg, druipen kansels van beloften over luxe, zogenaamd in de naam van geloof. Dit is geen christendom. Dit is geen Pinksteren. Dit is manipulatie. Het is geestelijk geweld.

Als wij hier op enige wijze aan hebben bijgedragen, door het te ondersteunen, te geloven, te praktiseren of erover te zwijgen, laten we dan op onze knieën vallen en ons bekeren.

Preken drijven op emotie. De Schrift wordt verbogen om persoonlijke ambities van de prediker te ondersteunen.

Theologische worteling en echte verantwoording
We missen ook theologische diepgang en werkelijke verantwoording. Veel van onze gemeenten hebben structuren, maar te vaak staan die op ondiepe grond. Theologie wordt geïmproviseerd. Preken drijven op emotie. De Schrift wordt verbogen om persoonlijke ambities van de prediker te ondersteunen.

We moeten opnieuw de rijke wereld van christelijke wijsheid ontdekken, voorbij onze eigen beweging. We moeten drinken uit de diepe bronnen van de oude Kerk. We moeten de vroege kerkvaders lezen, leren van liturgie en gebeden die gelovigen eeuwenlang hebben gedragen, de geestelijke wijsheid van Franciscus van Assisi bestuderen, ons laten inspireren door de spiritualiteit van de woestijnmonniken en de moed van hervormers.

Laten we liever De navolging van Christus van Thomas à Kempis lezen dan achter de nieuwste profetische trend aan te lopen van zelfbenoemde eindtijdprofeten. De Heilige Geest is niet allergisch voor geschiedenis. Hij wist het oude niet uit, Hij vervult het.

Zoek en leer van de kerkgeschiedenis
We moeten ophouden te doen alsof wij de enigen zijn die de Geest kennen. We staan niet alleen. We maken deel uit van een groot, wereldwijd en eeuwenoud lichaam van Christus, met talloze heiligen vóór ons die hebben geworsteld, gebeden, gestudeerd en de kerk hebben opgebouwd met trouw en offer.

We moeten ophouden te doen alsof wij de enigen zijn die de Geest kennen. We staan niet alleen.

Het is tijd om de oecumene te zoeken. Om te zitten aan de voeten van de kerken van het Oosten. Om ons te laten vernederen door de eerbied van de orthodoxie. Om te leren van de diepte van de rooms-katholieke traditie. Om de theologen en martelaren van de Reformatie te eren. Om werkelijk te luisteren en opnieuw te ontdekken dat de Geest die met Pinksteren kwam, in elke generatie aan het werk is geweest, overal waar Christus wordt verhoogd.

Stop met alles te demoniseren
Tot slot moeten we stoppen met het overgeestelijken van alles. Niet elk probleem is een demon. Niet elke ziekte vraagt om een bevrijdingssessie. Mensen hebben artsen nodig. Ze hebben psychologen nodig. Ze hebben zorg, gemeenschap, therapie en wetenschap nodig.

Wanneer we mensen met psychische problemen demoniseren of epilepsie behandelen als een exorcisme, ontmenselijken we juist degenen die Jezus kwam herstellen. Echt geloof is niet anti-wetenschap, maar anti-onwetendheid. Als onze overtuigingen uitsluiting of schade veroorzaken, dan komen ze niet van God.

Waar gaan we vanaf hier naartoe?
We moeten ons bekeren. Niet met publieke schijnvertoningen van nederigheid, maar met echte, doorleefde transparantie. Niet een bekering die onze positie of ons imago beschermt, maar een die onze trots breekt en ons terugbrengt aan de voeten van Jezus.

We moeten ons bekeren. Niet met publieke schijnvertoningen van nederigheid, maar met echte, doorleefde transparantie.

We keren terug. Niet naar een nostalgisch verleden of een trendgevoelige toekomst, maar naar de rauwe en ongepolijste roep van Christus om God lief te hebben, de mens te dienen, rechtvaardig te leven, nederig te wandelen en diep te luisteren.

We verbinden ons opnieuw. Niet alleen met onze gelijkgezinden, maar met de kerk buiten onszelf. Met hen die we ooit hebben genegeerd, bekritiseerd of afgeschreven. We gaan het eerlijke gesprek aan met orthodoxen, katholieken, hoofdkerkelijke protestanten, contemplatieve stromingen en de vervolgde ondergrondse kerk.

We zoeken eenheid, niet door te ontkennen wie we zijn, maar door eerlijk toe te geven wie we niet zijn. En daarna handelen we.

We stoppen met het prediken van doorbraak terwijl we de gemarginaliseerden negeren. We stoppen met het innen van tienden terwijl we weduwen, wezen en migranten verwaarlozen. We stoppen met zingen in tongen terwijl we nalaten op te komen voor onderdrukten, verdrevenen en gebrokenen.

Pinksteren zonder gerechtigheid is theater. Opwekking zonder bekering is misleiding. Spiritualiteit zonder liefde is lawaai. Laten we nee zeggen tegen het welvaartsevangelie, tegen manipulatie en angst, en ja zeggen tegen het evangelie van gerechtigheid.

Misschien zullen sommigen dit rebellie of bitterheid noemen. Maar ik schrijf uit liefde.

De wereld ziet onze scheuren. Laten we niet doen alsof dat niet zo is.

Laat het oordeel beginnen bij het huis van God.
Laat genezing bij ons beginnen.

Misschien zullen sommigen boos worden. Misschien zullen sommigen dit rebellie of bitterheid noemen. Maar ik schrijf uit liefde. Ik schrijf uit verdriet. Ik schrijf omdat ik de pinksterbeweging niet kan loslaten en weiger te doen alsof alles in orde is.

De pinksterkerk leeft, maar zij wankelt. Gewond door de brutaliteit van bedriegers en door het zwijgen van haar eigen mensen.

Laten wij degenen zijn die met nederigheid herbouwen. Laten wij degenen zijn die de beweging terugbrengen naar het hart van Christus.

Moge het vuur opnieuw branden, niet om te laten zien wie gezalfd is, maar om te laten zien wie berouwvol is, wie zich heeft overgegeven en wie klaar is om opnieuw te beginnen.

Samuel Lee is universitair docent aan de Faculteit Religie en Theologie van de Vrije Universiteit Amsterdam en directeur van het Center for Theology of Migration. Daarnaast is hij oprichter van de Foundation Academy of Amsterdam, die hoger onderwijs biedt aan migranten, vluchtelingen en vervolgde minderheden. Bovenstaand artikel verscheen op zijn weblog en is met toestemming overgenomen door Cvandaag.

Praatmee

Beluister onze podcast

#399 Jeffrey & Samuel Lee over de pinksterbeweging, leiderschap en het welvaartsevangelie
Of beluister op:

Meerartikelen

Kerkbanken
Persbericht

Onderzoek: heiligheid verschuift van kerk naar natuur en cultuur

Hoewel Nederland in hoog tempo ontkerkelijkt, verdwijnt de behoefte aan zingeving, rust en verbondenheid niet. Die verplaatst zich. Dat blijkt uit een landelijk onderzoek naar ‘heiligheid in de leefomgeving’, uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van

Donald Trump
Nieuws

Amerikaanse tv-evangeliste vergelijkt Trump met Jezus tijdens paaslunch in Witte Huis

De Amerikaanse tv-evangeliste en predikante Paula White-Cain heeft president Donald Trump met Jezus vergeleken. Dat gebeurde tijdens de paaslunch die eerder deze week in het Witte Huis plaatsvond. Volgens White-Cain heeft Trump net zoals Jezus 'veel

IS
Nieuws

ISIS roept op tot brandstichting kerken en synagogen in VS en Europa

De Islamitische Staat (ISIS) roept moslims wereldwijd op om kerken en synagogen in brand te steken. De oproep, die als een dreigement kan worden gezien, is specifiek gericht op de Verenigde Staten en Europa en valt samen met de paasdagen. Dit bericht

President Donald Trump
Nieuws

Pro-life leiders uiten kritiek op Trump-regering na subsidies aan grootste abortusaanbieder

Er is kritiek ontstaan onder pro-life leiders na een besluit van de regering van Donald Trump. De regering heeft besloten om nog één jaar geld uit het zogeheten Title X-program te laten gaan naar Planned Parenthood. Deze organisatie is de grootste ab

Congo
Nieuws

Dit jaar al tientallen doden door terreur ADF in D.R. Congo

Sinds de Allied Democratic Forces (ADF) in het oosten van de Democratische Republiek Congo (D.R. Congo) actief zijn, zaait de terreurgroep daar dood en verderf. In het eerste kwartaal van 2026 vermoordden zij al meer dan honderd mensen. Bij de meest

Artemis II-crew
Nieuws

Artemis II met christelijke piloot aan boord onderweg naar de maan

De maanmissie Artemis II van NASA is onderweg. Woensdag vertrokken vier astronauten richting de maan. Voor het eerst sinds 1972 reist de mens weer zo ver de ruimte in. Onder de uit vier astronauten bestaande bemanning bevindt zich ook christen Victor

Ajax-voetballer Djarno Hofland en voorganger Patrick van der Laan
Video

Ajax-voetballer Djarno Hofland en dominee Patrick van der Laan te gast in Hour of Power

Hij wilde bewijzen dat God niet bestond en volgde daarom de Alpha-cursus. Dat veranderde alles. Aanstaande zondag in Hour of Power vertelt voorganger Patrick van der Laan van De Meerkerk in Hoofddorp zijn verhaal. Onlangs doopte hij daar ook Ajax-voe

Ds. G. van Zanden
Video

Ds. Van Zanden vraagt in preek over Jezus' zalving of er farizeeërs in de kerk zitten

In Lukas 7 lezen we hoe een zondige vrouw Jezus' voeten wast en zalft. De farizeeër Simon ziet dit in zijn eigen huis gebeuren. Hij snapt er niets van dat Jezus Zich door deze vrouw laat aanraken en keurt deze handeling volstrekt af. Deze geschiedeni

Meerartikelen

Jubilate Deo Woudenberg - Marco den Toom
Video

Jubilate Deo Woudenberg zingt het prachtige 'Kyrie' onder leiding van Marco den Toom

'Kyrie Eleison. Heer ontferm U over ons. Christe eleison. Christus, ontferm U over ons.' Deze woorden zijn afkomstig uit het prachtige lied 'Kyrie' van componist Louis Vierne. Het lied wordt in onderstaande video op fraaie wijze ten gehore gebracht d

Johan Schep
Video

Johan Schep wijst in videoboodschap op geloof en gehoorzaamheid Maria

In deze video-overdenking staat evangelist Johan Schep stil bij het Bijbelse verhaal van Maria en de geboorte van de Messias. Hij zoomt in het bijzonder in op de rol van geloof en gehoorzaamheid in Gods heilsplan. Volgens de spreker markeert de geboo

SGP-jongerendag
Persbericht

SGP-jongeren organiseren jongerendag over spanningen in samenleving

SGP-jongeren organiseren op zaterdag 11 april 2026 hun jaarlijkse jongerendag in Barneveld. Naar verwachting zullen tussen de 500 en 800 jongeren uit heel Nederland samenkomen voor een dag van lezingen, debat en ontmoeting. Het thema van de dag is “S

Wim Dekker
Interview

Volgens dr. Wim Dekker is offeren geen oud en stoffig concept: "Het is de kern van ons bestaan"

Offeren: het is een woord dat niet lijkt te passen in een moderne samenleving en dat soms zelfs weerzin oproept. Maar we doen het allemaal dagelijks en het wordt tijd om dat meer te waarderen, stelt dr. Wim. H. Dekker. Hij schreef er het essay Offere

Jaap Bönker/harp
Verdieping

De harp: een instrument dat voor meer geschikt is dan alleen de lofzang

De harp is een muziekinstrument dat gebruikt werd in de tempel en bij uitstek geschikt is voor lofzang. Maar het instrument heeft veel meer betekenissen, schrijft Jaap Bönker in De Zin der Dingen.  De harp, in het Hebreeuws ‘kinnor’, is een veelgenoe

Diederik van Dijk
Persbericht

SGP noemt wetenschapstoets draagmoederschap teleurstellend

Terwijl Nederland bezig is met de legalisering van draagmoederschap, is er internationaal brede kritiek op. De Kamer liet daarom een wetenschapstoets op het wetsvoorstel uitvoeren. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk: “Het proces is teleurstellend, de Kam

Roger van Oordt
Column

Palmzondag, de paus en de doodstraf: wat heeft dat met elkaar te maken?

Afgelopen zondag leverde onze predikant een opmerkelijke prestatie. Zonder één keer de woorden Israël, Netanyahu of Trump te laten vallen, wist hij toch feilloos duidelijk te maken wie volgens hem verantwoordelijk is voor het leed in het Midden-Ooste

Tweede Kamer
Analyse

Hoe de islam een belangrijk rol speelde in debat over christenvervolging

Wereldwijd worden maar liefst 388 miljoen christenen vervolgd vanwege hun geloof. Maar waar komt die vervolging vandaan? Die vraag stond al snel centraal tijdens het debat over christenvervolging wereldwijd dat donderdag plaatsvond in de Tweede Kamer

Koran
Nieuws

Kerk schrapt concert vanwege islamitische passage in muziekstuk, muziekvereniging verbijsterd

De Noorderkerk in Bunschoten-Spakenburg heeft een concert geannuleerd vanwege een islamitische passage in het muziekstuk The Armed Man: A Mass for Peace van componist Karl Jenkins. Dat meldt het Algemeen Dagblad. Muziekvereniging Wilskracht uit Amers

Ds. W. J. C. van Blijderveen
Video

HHK-predikant spreekt onbegrip uit over weerstand van christenen tegen vluchtelingen

"Met de Bijbel in de hand, kan ik niet anders concluderen dan dat wij een christelijke roeping hebben ten aanzien van vreemdelingen", aldus ds. W. J. C. van Blijderveen. De hersteld hervormde predikant uit Kruiningen (Zeeland) sprak in een recente pr

Wilkin van de Kamp
Video

Wilkin van de Kamp roept je op om je hart te laten masseren door Gods liefde

"Laat Gods overvloedige liefde je hart masseren en tot leven wekken. Dan ontvang je helder inzicht en word je fijngevoelig om te onderscheiden wat echt belangrijk is", aldus Wilkin van de Kamp. In een nieuwe aflevering van de serie 'Begin je dag met

Robert Morris
Nieuws

Oprichter Amerikaanse megakerk vraagt misbruikslachtoffer om vergeving na vrijlating

De Amerikaanse voorganger Robert Morris heeft kort na zijn vrijlating uit de gevangenis vergeving gevraagd aan Cindy Clemishire. Morris misbruikte de vrouw in de jaren 80 meermaals. Het misbruik begon toen zij slechts 12 jaar oud was. Morris werd vor